Już kilka lat temu opublikowałem krótką recenzję komputerowego atlasu anatomii człowieka autorstwa firmy Primal Pictures. Dzisiaj miałem okazję do rozmowy z przedstawicielem firmy, który zrobił krótką prezentację klasycznych możliwości programu oraz pokazał nowy produkt.
Mimo hałasu panującego w foyer, udało się nagrać filmik, który przybliża możliwości atlasu. Co ciekawe, na jednym z wykładów porównujących najnowsze aplikacje anatomiczne, ten atlas został uznany za najlepszy dostępny na rynku.
Poznawanie anatomii człowieka jest najskuteczniejsze jeśli ma się możliwość eksploracji rzeczywistego ciała. Tym, którym nie dane jest ten typ studiowania z pomocą może przyjść stół anatomiczny - Anatomage.
Wirtualny stół anatomiczny umożliwia poznawanie anatomii człowieka przy użyciu komputerowo wygenerowanego obrazu ludzkiego ciała. Umożliwia on pełną interakcję uczącego się i pozwala na zbliżanie, oddalanie, przecinanie, wycinanie, obracanie zarówno całego ciała jak i poszczególnych narządów.
W rzeczywistości stół ten to dwa duże wyświetlacze dotykowe oferowane z odpowiednim oprogramowaniem. Czy to najlepsze rozwiązanie do Laboratorium Anatomicznego? Osobiście przeznaczyłbym taką kwotę na zakup plastynatów. Ale nie narzekałbym, gdyby ten gadżet znalazł się w moim Labie.
Ciało ludzkie jest trójwymiarowe. Można nawet powiedzieć, że jest czterowymiarowe - bo nie tylko zorientowane jest w trójwymiarowej przestrzeni, ale także zmienia się w czasie. Żaden komputer z płaskim ekranem nigdy nie będzie w pełni w stanie oddać złożoności trójwymiarowego obiektu jakim jest nasze ciało. Z pomocą przy rozwiązaniu tego problemu może przyjść Microsoft HoloLens.
Jak na razie dostęp do takiego rozwiązania wydaje się pieśnią przyszłości... dalekiej przyszłości. Dodatkowo cena takiego zestawu jest poza zasięgiem finansowym nawet dużych instytucji naukowych, nie wspominając o indywidualnych użytkownikach. Wydaje się jednak, że to krok w dobrym kierunku.
Potencjalne zastosowanie w nauczaniu/uczeniu się anatomii wydaje się wręcz nieograniczone. Z łatwością będzie można ekstrahować obrazy poszczególnych układów, mięśni czy narządów wewnętrznych. Technika umożliwi obrazowanie procesów fizjologicznych i patologicznych zachodzących w organizmie ludzkim. Wreszcie łatwo wyobrazić sobie trening profesjonalistów na takim sprzęcie.
Jednakże jest coś, czegoś nie uda się wiernie oddać w tych komputerowo generowanych modelach: nie da się oddać rzeczywistej konsystencji poszczególnych tkanek i organów.
Trójwymiarowe aplikacje anatomiczne są coraz lepsze. Znakomitym przykładem jest darmowe rozszerzenie do Chrome BioDigital Human.
Wybrałem tętnice kończyny górnej. Poprawnie prezentuje najważniejsze naczynia krwionośne. Mimo że ma pewne problemy w okolicy łokciowej, to prezentuje się wyjątkowo dobrze.
Nic tak nie cieszy jak dobrze zrobione filmy anatomiczne...
Udało mi się trafić na bogatą kolekcję trójwymiarowych animacji anatomicznych wartych rozpropagowania. Jednym mankamentem (ale minimalnym) jest to, że są one w języku francuskim.
Warto przypomnieć sobie budowę łopatki i dlatego wybrałem film z tą kością w roli głównej:
Logiczna narracja, proste wyjaśnienie trójwymiarowych relacji z pewnością przyczynią się do łatwiejszego zrozumienia budowy tej kości. Ale to zaledwie jeden film z dużo większej kolekcji. Więcej animacji dostępnych na kanale Youtube Anatomie 3D Lyon:
Ostatnio kilkukrotnie byłem kierowany przez wyszukiwarkę na stronę Anatomy Expert. Widać strona zyskuje na popularności, lub... ciasteczka przeglądarki zdradzają najczęściej wyszukiwane frazy. W tym przypadku jestem zadowolony z podpowiedzi. Nawet bardzo zadowolony.
Pamiętacie może takie książeczki "Magiczne oko", gdzie na chaotycznym z pozoru obrazku można było wypatrzeć trójwymiarowy kształt? Pod warunkiem, że używało się specjalnego "stereoskopowego" patrzenia. Głębię można wydobyć również z płaskich obrazków wykonanych za pomocą tomografu komputerowego i poddanych obróbce.
Trójwymiarowe atlasy anatomiczne cieszą się ogromną popularnością nie tylko wśród osób mających problemy z orientacją przestrzenną struktur anatomicznych. Są wygodne w użyciu i pozwalają na łatwe wyobrażenie sobie istniejących powiązań topograficznych. Współcześnie dostępne w sieci atlasy 3D mają jednak jeszcze sporo wad, z których największą jest słabe odwzorowanie graficzne struktur anatomicznych. Brak szczegółów niezbędnych przy bliższym poznawaniu anatomii sprowadza istniejące atlasy sieciowe raczej do pozycji ciekawego uzupełnienia niż pełnowartościowego źródła informacji.
Pośród dostępnych projektów trójwymiarowej wizualizacji struktór anatomicznychciekawym wydaje się Wirtualna Wątroba. Program znajduje się na stronie Toronto General Hospital pod adresem
Pojekt znajduje się w fazie finalizacji i z tego względu nie wszystkie jego funkcje są dostępne. Warto przyjrzeć się segmentom wątroby (jedna z wersji podziału) oraz skanom TK.
Prezentację dotyczącą budowy wątroby znaleźć można także we wpisie 9.A. Wątroba.
***
Faktem jednak jest, że nawet najlepsze atlasy trówymiarowe lub drukowane nie zastąpią realnych preparatów anatomicznych.
W sieci pojawia się coraz więcej darmowych, trójwymiarowych atlasów anatomii człowieka. Klasyczny już (i ciągle najlepszy) Visible Body oraz Biodigital Human mają konkurenta na stronie www.anatronica.com
Po pobraniu i zainstalowaniu dodatku Web Unity Player cieszyć się możemy bezpłatnym, łatwym w obsłudze atlasem.
Atlas otwiera się w przeglądarce peceta, Maca oraz jest dostępny na urządzenia z Androidem.
Pełny opis wymagań oraz spis treści dostępny na stronie:
Już na pierwszy rzut oka widać, że jest to wersja we wczesnym stadium rozwoju. Nie wyświetlają się jeszcze realistyczne tekstury, mięśnie nie mają ścięgien i całość wygląda bardzo "modelowo". Warto jednak obserwować, w jakim kierunku będzie się rozwijał ten atlas.
1492 może kojarzyć się z rokiem odkrycia Ameryki przez Krzysztofa Kolumba.
1492 może również kojarzyć się z multimedialnym programem anatomii mózgowia wydawnictwa Thieme autorstwa W. Nowińskiego i innych "Mózg w 1492 częściach".
Trójwymiarowy atlas w którym dowolnie możemy sterować położeniem obrazu, zmieniać stopień przezroczystości struktur, wyróżniać je podświetleniem, zbliżać i oddalać oraz przecinać mózgowie w dowolnej płaszczyźnie. Zaznaczone są również główne szlaki nerwowe oraz unaczynienie mózgowia.
Znakomicie wyjaśnia przestrzenne relacje między trójwymiarowymi strukturami a dwuwymiarowym obrazem rezonansu magnetycznego.
Dla zainteresowanych polecam również dostępny w sieci, darmowy The human brain atlas oraz wszystkie posty oznaczone etykietą Mózg.
Zwykle pisząc o ciekawych atlasach, programach anatomicznych dostępnych w sieci pojawia się przy nich znaczek dolara ($) oznaczają nic innego jak płatny dostęp. Tym razem będzie jednak inaczej... Biodigital Human należy do kategorii atlasów ładnych, użytecznych, a co najbardziej zaskakujące - bezpłatnych (przynajmniej jak na razie).
Obok programów Google Body Browser oraz Visible Body ($), to kolejne przydatne narzędzie w procesie poznawania budowy ludzkiego ciała.
Program jest tak nowoczesny, że nie toleruje starszych przeglądarek ani starszych kart graficznych. Najprawdopodobniej nie toleruje nawet starszych niż Windows 7 systemów operacyjnych. Przed rozpoczęiem instalacji rygorystycznie sprawdza zainstalowane komponenty. Niestety, może okazać się, że nasz sprzęt/oprogramowanie nie przejdzie pomyślnie testu wstępnego i nie będziemy mieli możliwości zapoznania się z zawartością tej strony. A jest na co popatrzeć!
Jak przystało na porządny projekt trójwymiarowej rekonstrukcji ludzkiego ciała każdą strukturę anatomiczną szczegółowo opisano (niestety, tylko po angielsku). Pierwsze wrażenie - bardzo dobry program!
Pojawiło się nowe wydanie video-atlasu anatomicznego Aclanda (wspominałem już o nim we wpisach Atlas Aclanda oraz “Najlepsze atlasy anatomiczne w sieci”).
Ta wartościowa pozycja wydaje się niemal obowiązkowa na każdej wirtualne półce anatomicznej. Narracja, klarowne ujęcie tematu czy znakomicie przygotowane sekcje to elementy wyróżniające Atlas Aclanda.
W tej wersji dostępne są filmy o lepszej rozdzielczości
Ostatnio przyglądaliśmy się gadżeciarskiemu szkieletowi – teraz pora na mięśnie. Ta sama firma 3D4 Medical przygotowała także program do nauki układu mięśniowego.
Wirtualnym, w pełni trójwymiarowym modelem można swobodnie manewrować. Po kliknięciu na określony mięsień pojawia się jego nazwa i krótki opis. W praktyce wygląda to tak:
No tak, wiemy jak się dany mięsień nazywa. Teraz chcemy się dowiedzieć, jaka jest jego czynność. O tym możemy się dowiedzieć z programu iMuscle:
Jak widać przeciętny użytkownik siłowni ma dostęp do oprogramowania, o którym w edukacji można pomarzyć…
Można śmiało powiedzieć, że firma Primal jest klasykiem na rynku komputerowych aplikacji służących uczeniu/nauczaniu anatomii. Sztandarowym produktem jest atlas trówymiarowy anatomii Primal Picture, dostępny na stronie www.anatomy.tv. Trzeba dodać - dostępny za opłatą.
Ciało możemy poznawać z różych punktów widzenia. I tak mamy anatomię topograficzną, podział według układów narządów, czy bardziej specjalistyczne pozycje: anatomia dla stomatologów czy chirurgów. Jest także obszerny dział dla fizjoterapeutów i sportowców.
Trójwymiarowe ciało, którym w miarę swobodnie możemy manipulować, jest odzwierciedleniem ciała człowieka, a nie modelu anatomicznego. Każda ze struktur jest precyzyjnie opisana. Pakiet zawiera również kolekcję filmów, rycin oraz animacji.
Klasyczność programu ma swoje odzwierciedlenie w trochę "ciężkiej" i wychodzącej z mody grafice oraz problemach ze sterowaniem modelami. Widać jednak, że firma pracuje nad unowocześnieniem programu oferując moduł 3D Real-time Viewers.
Jak to działa można przekonać się użwając tej DEMONSTARCJI.
Czaszka jest realnym sprawdzianem umiejętności trójwymiarowej wizualizacji struktur. Jeżeli nie posiadacie takowego daru, to jeszcze nic straconego. Technika przychodzi nam z pomocą. A najlepszą pomocą w tym przypadku jest trójwymiarowy model realny. Niestety, nie każdy ma możliwość zakupienia sobie modelu, a posiadanie prawdziwej czaszki jest niezgodne z prawem. W takim przypadku warto popatrzeć na komputerową wizualizację.
POZIOM: 2
Na stronie firmy 3B Scietific, producenta modeli anatomicznych znaleźć można ciekawy model czaszki. Ciekawy z kilku powodów:
Modele 3B są bardzo popularne i wielce prawdopodobne jest, że w pracowni anatomicznej używa się takowego.
Model jest trójwymiarowy i co najważniejsze w pełni przez nas kontrolowany: można go dowolnie obracać, powiększać, a także ustawiać przeźroczystość kości
Opisany jest i po angielsku i po łacinie (oprócz tego po niemiecku, portugalsku, hiszpańsku, francusku i włosku. Niestety nie po polsku)
Aby wejść na stronę wystarczy kliknąć poniższy link:
Niestety, model ten nie jest szczegółowo opisany.
-------
Ostatnio zaproponowałem zestaw interaktywnych ćwiczeń dotyczących czaszki. Przed ich rozwiązaniem warto się jednak zapoznać z proponowanym powyżej modelem.
Innym programem, w którym można zapoznać się z budową czaszki, i co ważniejsze także jej zawartością jest Visible Body. Na stronie dostępna jest darmowa wersja demonstracyjna dotycząca głowy.
Zazwyczaj na początku roku akademickiego pada standardowe pytanie: który atlas anatomiczny jest najlepszy? Czy warto kupować atlas drukowany skoro istnieją w sieci atlasy elektroniczne? Moja odpowiedź jest taka – to zależy co lubisz i do czego będzie Ci to potrzebne.
Jeżeli zaczynasz przygodę z medycyną, powiem szczerze, trudno mi wyobrazić sobie Ciebe bez drukowanego, dobrego atlasu. Jeżeli studiujesz kierunki paramedyczne lub takie, gdzie prowadzone są zajęcia z anatomii człowieka – niekoniecznie będzie Ci potrzebny bardzo szczegółowy atlas drukowany. Wystarcza tzw. Małe Atlasy lub Atlasy specjalizstyczne (np. dla studiujących fizjoterapię czy radiologię).
W zależności od sposobu obrazowania treści atlasy anatomiczne dostępne w sieci można podzielić na:
atlasy rysunkowe
atlasy fotograficzne
atlasy wygenerowane przez komputer
Dzisiaj przedstawiam kolekcję przydatnych linków do najwartościowszych anatomicznych zasobów sieci, które znam. Jeżeli znasz inne ciekawe i wartościowe miejsca, proszę zostaw linka w komentarzu. Symbol ($) oznacza atlasy płatne.
Atlasy rysunkowe
Atlasy rysunkowe zazwyczaj są zdygitalizowaną formą atlasu drukowanego.I właściwie niczym nie różnią się od papierowych odpowiedników.
Korzystać można również ze skanów starych podręczników udostępnianych na stronach bibliotek, tu moim faworytem jest biblioteka Uniwersity of Toronto lub strona archive.org z bogatym zbiorem cyfrowych książek. Ewolucja człowieka nie następuje tak szybko, aby widoczne były różnice anatomiczne…
Atlasy fotograficzne
Atlasy fotograficzne (te cenię najbardziej) przedstawiają widoki z sekcji. Nie ma w nich przekoloryzowania lub artystycznego uogólnienia – tak to po prostu wygląda.
Atlasy komputerowe Atlasy wygenerowane przez komputer, których celem jest możliwość interaktywnego wyboru punkty widzenia w przestrzeni: rotacji, przybliżania, usuwania lub dodawania struktur. Te trójwymiarowe atlasy jeszcze są niedokonałe technicznie, a ich jakość nie dorównuje klsycznym atlasom z rycinami lub też atlasom fotograficznym.
Zbiór otwiera prosty Google Body Browser. to bardzo dobry technicznie Visible Body lub jeszcze bardziej dokładny Primal Pictures ($), choć nie tak intuicyjny w obsłudze. i ten ostatni jest właściwie jedynym, który może przydać sie studiującym medycynę.
Pojawiła się kolejna, trzecia już wersja znakomitego programu do nauki anatomii Anatomy & Physiology Revealed. O poprzedniej wersji pisałem w ubiegłym roku.
Moim zdaniem jest to najlepszy, dostępny na rynku atlas anatomii i fizjologii człowieka przede wszystkim dla studentów kierunków paramedycznych czy biologii.
Wszystko dobre szybko się kończy... Darmowa wersja testowa Google Body Browser już nie istnieje. Projektem zajmuje się firma Zygote. Zobaczymy, czy doczekamy się bezpłatnego projektu czy płatnej aplikacji.
Chyba wszyscy znają Google Maps czy Google Earth. Teraz nadszedł czas na Google Body Browser - program do przeglądania ludzkiego ciała. Już na pierwszy rzut oka widać, że temu programowi jeszcze daleko do funkcjonalności wspomnianych wyżej map, ale... wszystko w swoim czasie. Jak na razie program nie opuścił jeszcze faz testowania w Google Labs.
Spośród wszystkich programów prezentujących "wirtualnego człowieka w 3D" nie dorównuje on jeszcze temu umieszczonemu na stronie Vsible Body (o którym pisałem wcześniej), ale ma jedną, niezaprzeczalną zaletę - jest darmowy. Program otwiera się w oknie przeglądarki. W zależności od używanej przeglądarki oraz systemu operacyjnego należy (bądź nie) zainstalować odpowiednią wtyczkę.
Warstwa po warstwie możemy zobaczyć to, co znajduje się pod skórą poprawnego politycznie modelu. Postać w programie można obracać wokół jej osi, przybliżać i oddalać oraz przeglądać się bardziej szczegółowo wybranym narządom czy mięśniom. Można także przyjrzeć sie przebiegowi naczyń krwionośnych i nerwów. jest także wyszukiwarka określonych terminów anglojęzycznych.
A tu krótka prezentacja:
Zdecydowanie jeszcze za mało jak na w pełni przydatny model na studia, jednak przydać się może do wstępnego przyjrzenia się budowie ludzkiego ciała. Myślę, że w przyszłości może to być całkiem przydatne narzędzie w nauczaniu, w którym niepotrzebna jest bardziej szczegółowa wiedza.
Czasami zdarza się, że na ćwiczeniach nie udało się dokładniej zobaczyć danej struktury, albo była tak uszkodzona, że właściwie nic konkretnego nie było widać, a wyidealizowane kolorowe obrazki z atlasu trochę mijają się z tym, co można zobaczyć w rzeczywistości. W takiej sytuacji może pomóc atlas fotograficzny, albo Kolekcja Bassetta. Na pierwszy rzut oka zdjęcia wyglądają trochę dziwnie - niejako rozmazane i w dziwnych odcieniach, ale ma to swoje uzasadnienie. Spróbuj założyć zwykłe okulary 3D, a zdjęcia nabiorą nowego wymiaru. Trzeciego wymiaru!
