Mapa myśli: anatomia układu ruchu

Publikuję rozwinięcie wcześniejszej mapy dotyczącej układu ruchu. Po pewnych problemach związanych z jej zaginięciem na serwerze "szczęśliwie i cudownie powróciła na bloga łono". Polecam eksplorację na pełnym ekranie.

Dodano informacje z zakresu głowy i szyi - dziękuję za to Miłoszowi! Mapa ciągle czeka na uzupełnienie: jeżeli jest ktoś chętny i w ramach powtórki chciałby ustrukturyzować swoją wiedzę zapraszam do współpracy i dalszego jej uzupełniania. Zachęcam do przesłania zgłoszenia na maila tcecot1@gmail.com.


Make your own mind maps with Mindomo.
Można też postarać się zrobić mapę "układową", gdzie każdy układ czynnościowy będzie miał swoją oddzielną mapę. Jeśli wydaje Ci się, że możesz to zrobić - podziel się swoją wiedzą z innymi. Nie ma się czego obawiać. To jedna z najlepszych metod uczenia się relacji między strukturami: co jest częścią czego.

Ucho - fiszki

Jak przygotować dobre notatki anatomiczne? To zależy od naszych preferencji (test VARK) - nie każde notatki są dla nas odpowiednie. Dla osób będących wzrokowcami forma graficzna notatki, np. mapa myśli, infografika, wydaje się być najlepszą formą. Pomysły na to, jak można zorganizować informacje w postaci graficznej podesłał jeden z czytelników bloga, który chce pozostać anonimowy. Jest on także twórcą fiszek dotyczących układu nerwowego.

Więcej o fiszkach.

Warto zwrócić uwagę na wykorzystanie koloru, kształtów i czcionek do porządkowania informacji. Także wzajemne połączenia, strzałki, obwiedzenia są wartościową informacją na temat współzależności struktur anatomicznych. Każdy z obrazków stanowi zamkniętą całość, a ułożone w kolejności są logicznie powiązane. Można je wydrukować i używać jako fiszek przy powtarzaniu materiału. Samo przygotowywanie takich notatek jest świetną metodą uczenia się i organizowania swojej wiedzy.

Truizmem jest stwierdzenie, że najlepsze notatki to nasze własne.  Warto jednak korzystać z pomysłów innych osób, aby tworzyć jeszcze lepsze i skuteczniejsze materiały do uczenia się.

Biodigital Human - kolejny trówymiarowy atlas w sieci

Zwykle pisząc o ciekawych atlasach, programach anatomicznych dostępnych w sieci pojawia się przy nich znaczek dolara ($) oznaczają nic innego jak płatny dostęp. Tym razem będzie jednak inaczej... Biodigital Human należy do kategorii atlasów ładnych, użytecznych, a co najbardziej zaskakujące - bezpłatnych (przynajmniej jak na razie).

http://www.biodigitalhuman.com/

Obok programów Google Body Browser oraz Visible Body ($), to kolejne przydatne narzędzie w procesie poznawania budowy ludzkiego ciała.

Program jest tak nowoczesny, że nie toleruje starszych przeglądarek ani starszych kart graficznych. Najprawdopodobniej nie toleruje nawet starszych niż Windows 7 systemów operacyjnych. Przed rozpoczęiem instalacji rygorystycznie sprawdza zainstalowane komponenty. Niestety, może okazać się, że nasz sprzęt/oprogramowanie nie przejdzie pomyślnie testu wstępnego i nie będziemy mieli możliwości zapoznania się z zawartością tej strony. A jest na co popatrzeć!

Jak przystało na porządny projekt trójwymiarowej rekonstrukcji ludzkiego ciała każdą strukturę anatomiczną szczegółowo opisano (niestety, tylko po angielsku). Pierwsze wrażenie - bardzo dobry program!

Miłego przeglądania!

Układ moczowy: warto wiedzieć, warto zrobić

Moja przygoda z edukacją rozpoczęła się od układu moczowego. Może bardziej poprawnie - przygoda z dydaktyką. A to dlatego, że pierwszą lekcją, którą prowadziłem w liceum był właśnie układ moczowy. Trudna sprawa...
Ale koniec wspomnień (traumatycznych) - czas na zadania dotyczące układu moczowego.


POZIOM: 1.






Warto umieć:

A. Układ moczowy

1. Scharakteryzować czynności układu moczowego
2. Rozpoznawać poszczególne struktury układu moczowego na schematach, modelach
3. Porównać budowę układu moczowego żeńskiego i męskiego
4. Opisać proces mikcji oraz wyjaśnić w jaki sposób jest kontrolowany

B. Nerki

1. Opisać położenie nerek 
2. Opisać strukturę makroskopową nerki
3. Powiązać strukturę makroskopową nerki z jej strukturą mikroskopową oraz funkcjami.
4. Zilustrować drogę krwi przez nerkę
5. Zilustrować lokalizację pól bólu przeniesionego z nerki oraz wyjaśnić mechanizm ich powstawania
6. Wyjaśnić proces powstawania kamieni nerkowych oraz ich wpływ na funkcjonowanie nerek

C. Moczowody

1. Opisać budowę mikroskopową moczowodu
2. Zlokalizować naturalne zwężenia moczowodu

D. Pęcherz moczowy

1. Porównać położenie pęcherza moczowego u mężczyzny i kobiety
2. Rozpoznawać części anatomiczne pęcherza moczowego
3. Opisać budowę histologiczną ściany pęcherza
4. Wyjaśnić pochodzenie i pierwotną funkcję więzadła pępkowego pośrodkowego

E. Cewka moczowa

1. Wyjaśnić pochodzenie nazw poszczególnych części cewki moczowej męskiej
2. Porównać przebieg i ujścia cewki moczowej żeńskiej i męskiej

Warto zrobić:

Ćwiczenia z angielskiego

anatomia nerki (ang.)
Na rycinie widoczna jest nerka kidney lewa - rozpoznać to można po wzajemnym położeniu moczowodu i naczyń krwionośnych zaopatrujących nerkę. Patrząc od przodu najbardziej powierzchownie leży żyła nerkowa renal vein, za nią tętnica nerkowa renal artery, a najbardziej z tyłu moczowód ureter. Tu sytuacja jest odwrotna, więc wnioskuję,  że jest to widok od tyłu ;).
Fasolowatego kształtu nerka pokryta jest powięzią nerkową renal capsule. Wyróżnia się jaśniejszą korę renal cortex i ciemniejszy rdzeń renal medulla. Warto zauważyć,  że rdzeń tworzą trójkątne na przekroju piramidy nerkowe renal pyramids. Jaśniejsze słupy nerkowe renal columns między nimi zalicza się również do kory nerki. Na szczycie piramidy zlokalizowane są ujścia kanalików końcowych i tworzą tzw. brodawkę nerkową renal papilla. Stąd mocz trafia do kielicha mniejszego minor calyx, następnie do kielicha większego major calyx i do miedniczki nerkowej renal pelvis. Ta ostatnia bez wyraźnej granicy przechodzi w moczowód ureter.

anatomia układu moczowego (ang.)
Układ moczowy tworzą parzyste nerki kidneys oraz moczowody ureters uchodzące do nieparzystego pęcherza moczowego urinary bladder. Mocz wydalany jest z pęcherza poprzez cewkę moczową urethra. Proste!
Warto zwrócić uwagę na położenie nerek względem aorty aorta oraz żyły głównej dolnej inferior vena cava.

Własny atlas
Jako fan starodawnych rycin anatomicznych przygotowałem również i na tę okazję atlas do własnego pokolorowania i oznaczenia.

Open publication - Free publishing - More anatomia

Jeżeli powyżej nic się nie wyświetla, to warto skorzystać z poniższego linka:
Atlas - układ moczowy

Położenie nerek
Tego zadania nie da się zrobić samodzielnie! Po prostu trudno rysować sobie na plecach i podziwiać to, co powstało... Ale do rzeczy: zadanie polega na wyznaczeniu najbardziej prawdopodobnej lokalizacji nerki prawej i nerki lewej. Używając farb do twarzy (takich dziecięcych), pisaka do białych tablic lub kredki do powiek wyznacza się na plecach wolontariusza położenie wyrostków kolczystych 11 i 12 kręgu piersiowego. To ułatwi zlokalizowanie żebra 11 i 12. Warto też zaznaczyć obustronnie grzebień biodrowy.

Więcej informacji na rycinach z kolekcji University of Minnesota:

http://msjensen.cehd.umn.edu/webanatomy_archive/Images/Urinary/default.htm

Myślę, że większość z Was będzie zdziwiona, jak wysoko położone są nerki!


Modele anatomiczne
Niewielka kolekcja zdjęć modeli anatomicznych dostępna jest na fanpejdżu bloga Anatomiczny

Układ moczowy - repozytorium plastików


Cynaderki
Kiedy już teoretycznie opanujemy materiał dotyczący nerek warto zaopatrzyć się w... świńskie nereczki u rzeźnika (najbliższego). To jedna z najlepszych pomocy dydaktycznych. Warto przyjrzeć się powięzi nerkowej, naczyniom krwionośnym, miedniczce nerkowej i moczowodowi. Można spróbować oddzielić tę powięź od kory nerki. Można spróbować oszacować, czy nerka jest prawa czy lewa. Jedną nerkę warto przekroić w płaszczyźnie czołowej, a drugą w płaszczyźnie poprzecznej i spróbować się dopatrzeć kory i rdzenia.
Koszt tego zadania to ok. 2zł.

Wirtualna operacja

Na dobry początek tygodnia można sprawdzić swoje siły w grze medycznej. Link podesłał Jacek - dziękuję.

Piękno ludzkiego ciała

Ciało ludzkie jest piękne! To truizm, ale warto zastanowić się trochę głębiej nad tym stwierdzeniem. Pomóc mogą w tym filmy dokumentalne, które w przystępny sposób opowiadają o anatomii, fizjologii czy embriologii. szczególnie polecam trzy dokumenty popularnonaukowe, dzięki którym można (również na nowo) przekonać się, że ciało jest piękne! Te filmy mogą być również znakomitą pomocą dydaktyczną.
POZIOM: 0
POZIOM: 1




Inside the Human Body
Ostatnio BBC rozpoczęło emisję dokumentu "Inside the Human Body". Niestety, dostępny jest jedynie fragment na YouTube pokazujący drogę plemników do komórki jajowej. Warto zwrócić uwagę na oszałamiającą grafikę oraz patetyczną muzykę. Zamiast sterylnego opisu w podręczniku mamy ciekawe widowisko! Premiera tego filmu miała miejsce zaledwie 2 dni temu, 5 maja 2011 roku.






Możemy także przyjrzeć się znakomitej animacji prezentującej kształtowanie się twarzy.





Wygląda to naprawdę imponująco!

Wonders of the human body

Ciekawa jest również seria "Wonders of the human body", również zrealizowana przez BBC. Jako zapowiedź tego, o czym oraz w jaki sposób opowiada warto zobaczyć poniższy fragment o mózgowiu:






Granice Ludzkich Możliwości
Amerykańska produkcja  "The human body", przetłumaczona na polski i prezentowana na Discovery Science pod tytułem "Granice ludzkich możliwości", w pierwszym odcinku skupia się przede wszystkim na wyjaśnieniu współzależności między układem ruchu a układem nerwowym.





Ciekawe filmy
Filmy popularnonaukowe dotyczące anatomii i fizjologii emitowane były również na polskojęzycznych kanałach tematycznych.

• Discovery - Tajemnice snu. Rozmarzony mózg.
• TVP 2 - Człowiek niezwykła maszyna 
• Planete - Jak zbudowany jest mózg
• Knowledge - Ludzki umysł 

Film jako narzędzie dydaktyczne
Popularnonaukowe filmy dokumentalne oczywiście nie mogą być jedynym źródłem informacji anatomicznej, ale mogą być znakomitym wprowadzeniem do danego zagadnienia. Badania pokazują, że pokazanie filmu w trakcie wykładu znakomicie wpływa na zwiększenie uwagi słuchaczy. Prezentacja dynamicznego obrazu połączonego z ciekawym podkładem muzycznym może być silnym bodźcem wyzwalającym zainteresowanie przedmiotem. Od zainteresowania już tylko niewielki krok do łatwego i efektywnego uczenia się. A czyż nie o to chodzi?

3.A. Obwodowy układ nerwowy - wprowadzenie

Kolejna prezentacja z zakresu kursu podstawowego anatomii. Tym razem wprowadzenie do zagadnień związanych z obwodowym układem nerwowym.

Aby w pełni zrozumieć te zagadnienia należy uwzględnić podział anatomiczny oraz czynnościowy układu nerwowego. Warto przyjrzeć się morfologii typowego nerwu obwodowego oraz zastanowić się nad istotą łuku odruchowego.
Prezentacja ta może okazać się również przydatna dla maturzystów.

POZIOM: 1

Obwodowy układ nerwowy- wprowadzenie

View more presentations or Upload your own.

Wszystkie prezentacje w tej serii oznaczone są tagiem "Kurs anatomii".

RTG kończyny górnej

Co ciekawego można zobaczyć na zdjęciach rentgenowskich kończyny górnej? Na przykład to:









POZIOM: 1

Prezentacje wykonane na materiałach dostępnych w w programie Anatomy and Physiology Revealed przy użyciu programu Screenr.

Get Body SMART!

Anglojęzyczna zawartość Internetu dotycząca anatomii jest znacznie bardziej rozbudowana niż nasza rodzima. I to na różnych poziomach: od bardzo ogólnych do niesłychanie zaawansowanych. Dzisiaj chciałbym zaprezentować anglojęzyczny atlas, który przypaść może do gustu maturzystom oraz wszystkim, którzy poszukują podstawowej wiedzy anatomicznej.

POZIOM:1

Anatomiczny dla licealisty

System SCHOLARIS przestał działać w dawnej formie - wszystkie linki niestety nie działą. Strona w trakcie reorganizacji. Teraz należy cierpliwie poczekać i zobaczyć w co przekształci się ta strona.

Dzisiaj wreszcie polski kurs e-learningowy. To dowód, że ciekawe elektroniczne materiały edukacyjne powstają także u nas. Program może być niektórym znany z materiałów dostępnych na płycie CD razem z podręcznikiem do biologii wydawnictwa Nowa Era. Materiały mogą się także przydać wszystkim nauczającym biologii w liceum.


POZIOM: 1


Wybrałem tematy neurobiologiczne poruszane w liceum dostępne w serwisie Scholaris.pl.

BUDOWA UKŁADU NERWOWEGO

AUTONOMICZNY UKŁAD NERWOWY

FIZJOLOGIA UKŁADU NERWOWEGO

CZYNNOŚCI NEURONU
SYNAPSA


RECEPTORY
OKO


To także ciekawe doświadczenie - zobaczyć poziom licealny i porównać go do tego, co wymagane jest na studiach.
Patrząc z punktu widzenia przygotowania programów to zawierają te elementy, które prawdziwy e-learning zawierać powinien. Mają obrazy, animacje, filmy, dźwięk i co najważniejsze są interaktywne. Liczba ćwiczeń jest tu spora i są one na różnym poziomie. Czyli same oczywistości... A jeżeli to takie oczywiste, to dlaczego nie ma polskiego kompleksowego programu (przynajmniej nie znam) do studiowania anatomii na poziomie wyższym?

Student Consult, Expert Consult

Wydawnictwo Elsevier udostępnia swoim czytelnikom bogate zaplecze internetowe. Dzisiaj proponuję dwie strony skierowane dla odbiorców na różnym poziomie.

Pierwsza proponowana strona to StudentConsult.

Agregatory wiedzy

Sklepienie (Fornix) jest... no właśnie czym jest sklepienie? Szybką odpowiedź możemy uzyskać w serwisie Qwiki. To strona, która nam pokaże oraz powie (!) odpowiedź na zadane pytanie. Ciągle jest jeszcze w fazie Alpha, co znaczy że będzie się rozwijać. Ale już teraz to co potrafi zrobić jest interesujące.
Same informacje pochodzą z popularnej Wikipedii i innych portali społecznościowych, dlatego powinniśmy z pewnym dystansem podchodzić do zawartych w niej informacji. Przydaje się jednak w pierwszym, bardzo ogólnym "rzucie oka" na dany temat.
POZIOM: 1

The Brain…–czyli od stóp do głów o mózgowiu

W Internecie istnieje ogromna liczba stron dotyczących mózgu. Niektóre są lepsze, niektóre gorsze. Jedne bardzo szczegółowe – inne zupełnie ogólne. Jak to ze stronami internetowymi bywa.

Do stron lepszych zaliczam stronę

The brain from top to bottom

Przede wszystkim strona porusza najważniejsze zagadnienia neurobiologiczne.Menu główne zawiera 12 różnych tematów, takich jak “ból i przyjemność”, “zmysły” lub “emocje a mózg”. Każdy zainteresowany może znaleźć jakieś ciekawe zagadnienie, a każde z nich możemy poznać w stopniu podstawowym (kolor żółty), średnio zaawansowanym (kolor hm… niebieski?) oraz zaawansowanym (kolor czerwony). Poziom można wybrać z menu w prawym dolnym rogu.Można także poruszać się według poziomów organizacji – od molekularnego do socjologicznego lub podążać za przewodnikiem, klikając kolejne ikonki mózgu. Widać wyraźnie, że tworzący tę stronę przemyśleli jej organizację.

Strona jest bardzo dobrze opracowana graficznie, a wszystkie grafiki  (jak i treści) dostępne są na licencji “Copyleft”, co oznacza w praktyce, że można z nimi robić dosłownie wszystko (poza zastosowaniem do celów komercyjnych). Bardzo podoba mi się ta idea.

To strona naprawdę warta uwagi!

Human Anatomy and Physiology - podręcznik

Dziś prezentacja jednego z ciekawszych podręczników dla studentów studiów nielekarskich, mój faworyt posród anglojęzycznych podręczników: Human Anatomy and Physiology autorstwa Elanie Marieb i Katje Hoehn.

Okładka Wydania 8 (aktualnego) podręcznika

Podręcznik przeznaczony jest do stosowania w kursie łączącym anatomię, histologię i fizjologię prowadzonym w trybie całorocznym (2 semestry).

INTERAKTYWNA PREZENTACJA

Poprzenie wydania

Okładki poprzednich wydań podręcznika

Różnice pomiędzy poszczególnymi wydaniami papierowymi w rzeczywistości są kosmetyczne. Co ciekawe, wydania na rynek amerykański mają inna okładkę niż wydania międzynarodowe. Te ostatnie są oznaczone "Pearson International Edition".

Przewodnik do ćwiczeń (Lab Manual)

Okładki poprzednich wydań przewodnika do ćwiczeń

Każdemu wydaniu podręcznika towarzyszy przewodnik do ćwiczeń.

Zarówno tekst podręcznika jak i przewodnika do ćwiczen jest wydawany w trzech wersjach - tekst główny (człowiek), kot lub prosię.


Strona internetowa
A temu wszystkiemu towarzyszy znakomita strona internetowa. Każdy rozdział rozpoczyna się przewodnikiem systematyzującym kroki zdobywania wiedzy. Różnego typu testy umożliwiają śledzenie własnych postępów, a w pełni speronalizowany e-book umożliwia szybkie wyszukiwanie potrzebnych informacji.


Dla prowadzącego
Dla wszystkich prowadzących zajęcia dotępne są materiały pomocnicze w postaci generatora testów z olbrzymią bazą pytań oraz wszystkie ilustracje z podpisami lub bez. Można także pobrać w pełni edytowalne prezentacje w formacie Power Point.

Ale żeby cieszyć się w pełni funkcjonalnym podręcznikiem, za to wszystko trzeba zapłacić ($)

Podręcznik jest dostępny na stronie:
Anatnomy and Physiology Place ($)

Przewodnik jest dostępny na stronie:
Physio Ex 9.0 ($)

-------------------------------------------------
Human Anatomy & Physiology, 8/E 

Elaine N. Marieb, Holyoke Community College 
Katja N Hoehn, Mount Royal College 
Katja Hoehn, Mount Royal College 

ISBN-10: 0321694155
ISBN-13:  9780321694157

Publisher:  Benjamin Cummings
Copyright:  2010
Format:  Cloth Package; 1264 pp

1.E. Kończyna dolna - kości, więzadła, stawy

W prezentacji przedstawiłem ogólną charakterystykę kości, więzadeł i stawów kończyny dolnej.

POZIOM: 1

1.E. Kończyna dolna - kości, więzadła, stawy

View more presentations or Upload your own.

Wszystkie prezentacje w tej serii są oznaczone tagiem "Kurs anatomii"

Topograficznie kończyna dolna składa się z biodra, uda, podudzia (goleni) i stopy.

Zadania




Dodatkowe zasoby

• Analogiczna prezentacja dotycząca kończyny górnej (1.D.).
• Spis struktur anatomicznych w postaci  “mapy myśli”.
• Prezentacje w j.angielskim (bardzo dobre ryciny)

9.A. Wątroba

Ile rzeczywiście może znieść Twoja wątroba? Czy są naukowe dowody na to, że alkohol wpływa destrukcyjnie na komórki wątroby - hepatocyty? Czy przeszczep wątroby jest możliwy? Na te pytania NIE odpowiadam w dzisiejszej prezentacji. Ale można zapoznać się z ogólną budową największego gruczołu człowieka. Jak zwykle polecam oglądanie na pełnym ekranie.

POZIOM: 1

9.A. Wątroba

View more presentations or Upload your own.

Wszystkie prezentacje w tej serii oznaczone są tagiem "Kurs anatomii".

3.A Obwodowy układ nerwowy

Układ nerwowy jest prosty: tworzy go ośrodkowy układ nerwowy i obwodowy układ nerwowy. O tym jak rozwija się ośrodkowy układ nerwowy oraz jak opisać powierzchnię mózgu pisałem już w poprzednich postach. Dzisiaj ogólnie o układzie obwodowym oraz (czasami magicznej strukturze) nerwie rdzeniowym.

POZIOM: 1

Naczynia krwionośne klatki piersiowej i jamy brzusznej

Nareszcie prezentacja z aortą... Jeżeli ktoś chciałby zagrać w grę opisaną przy naczyniach kończyny górnej, zna już naczynia kończyny dolnej to do szczęścia potrzeba mu wyłącznie naczyń szyi i głowy.

POZIOM: 1
POZIOM: 2

Główne naczynia krwionośne kończyny dolnej

Tym razem prezentacja dotycząca przybliżająca żyły i tętnice kończyny dolnej. Można dołączyć tę część w zakres gry opisanej przy naczyniach kończyny górnej.

POZIOM: 1
POZIOM: 2

Główne naczynia krwionośne kończyny górnej

Naczynia krwionośne kończyny górnej - zarówno tętnice jak i żyły przedstawione w postaci prostych schematów. Aby te schematy rzeczywiście ożyły sugeruję zagrać w grę nazywającą się "Droga wesołej krwinki". Grać w nią można w towarzystwie osób muszących również przyswoić sobie wiedzę z układu krążenia.

POZIOM: 1
POZIOM: 2